آبهای زیرزمینی
وضعیت و منابع آب زیرزمینی منابع آب زیرزمینی درتأمین آب بخشهای مختلف کشاورزی، صنعت و مراکز جمعیتی کشور سهم موثر و عمدهای دارند وحیات و تمدن بخش وسیعی از جامعه ایران به آن وابسته است. در سالهای معمولی سهم این منابع درتأمین نیازهای آبی سالانه بالغ بر 55 درصد و در سال های خشک به بیش از 70 درصد می رسد. برخلاف منابع آب سطحی تنظیم شده، اغلب هزینه های سرمایهگذاری و نگهداری و بهرهبرداری (با دریافت یارانه های دولتی) توسط بخش خصوصی تامین میشود. شیوههای بهرهبرداری در دهههای گذشته با تکیه بر فنآوری چاه عمیق به شدت تغییر یافته است. پیدایش تکنولوژي چاه عمیق در عین فراهم ساختن امکانات بهتر براي استحصال آب، موجب تغییرات شدیدی در نظام بهرهبرداري از منابع آب زیرزمینی شده است. چاههاي عمیق در ابتدا به صورت مکمل در کنار قنوات مورد استفاده بودند؛ اما در مدت زمان کوتاهی جایگزین آنها شدند و مشکلات بسیاري را براي سفرههاي آب زیرزمینی کشور به وجود آوردند. از آنجا که گسترش برداشت ازچاههاي عمیق بدون توجه به بیلان آب سفرههاي زیرزمینی صورت گرفت، برداشت آب از میزان تغذیه سالانه آبخوانها بیشتر شد. تداوم این روند تاکنون به افت شدید و گسترده سطح سفره، کاهش منابع آب زیرزمینی، کاهش آبدهی و نهایتاً خشک شدن بسیاري ازچاهها و قنات ها انجامید. با کمال تاسف در حال حاضر منابع آب زیرزمینی کشور به دلیل برداشت بیش از حد و خشکسالیهای متوالی سالیان اخیردر مجموع به وضعیت بحرانی رسیده است. براساس اطلاع رسانی انجام شده تشدید افت سطح آب و کسری مخزن در آبخوانها ممنوعیت بیش از 307 محدوده از 609 محدوده مطالعاتی کشور را به دنبال داشته است. بطوریکه آبخوانهای کشور با تجمیع برداشت از ذخایر ثابت در طول47 سال اخیر، باکسری مخزن 110 میلیارد متر مکعبی مواجه شدهاند که بیش از 90 میلیارد مترمکعب آن در بیست سال اخیر و80 میلیاردمترمکعب آن در 15 سال اخیر و 38 میلیارد مترمکعب آن مربوط به دوره کوتاه 7 سال گذشته است. پیامدهای اقتصادی و اجتماعی، محیط زیستی این کاهشها بسیار گسترده و رو به پیشرفت و نگران کننده است.