عواقب وخیم کمآبی
عواقب وخیم کمآبی
سه پیامد اصلی برای کمآبی وجود دارد که هر روز در حال گسترش است:
· مرگ و بیماری انسانها: پیشتر در این مورد گفته شد، اما اضافه میکنیم طبق برآورد سازمان ملل، با روند فعلی تا سال ۲۰۲۵ حدود دو سوم جمعیت جهان با تهدید کمآبی و ۱٫۸ میلیارد نفر با مصیبت بیآبی روبرو خواهند بود. جدا از این، کمآبی موجب کاهش محصول کشاورزی و فعالیت صنایع میشود که به صورت غیرمستقیم بر زندگی انسانها اثر منفی میگذارد.
· نابودی زیستبومها و کاهش تنوع زیستی: در ۲۰ سال اخیر بیش از نصف تالابهای کره زمین خشک شده است تالابها برخلاف تصور اولیه، زمینهای بسیار بابرکتی هستند، یعنی اولاً محل تغذیه، رشد و زندگیِ بسیاری از پستانداران، پرندگان، ماهیها و بیمهرهگان هستند، ثانیاً منبع کشت برنج محسوب میشوند که برای تغذیه جمعیت جهان جایگاه کلیدی دارد، ثالثاً آب را تصفیه میکنند و رابعاً در جلوگیری از بروز طوفان و سیل، بسیار کارآمدند.
طی دهههای اخیر، روند کمآبی به حدی رسیده که بسیاری از رودخانهها تنها در چند ماه از سال جریان داشته و بسیاری از دریاچهها دائماً کوچکتر میشوند. دریاچه آرال در سه دهه اخیر وسعتی چون دریاچه میشیگان آمریکا را از دست داده است. هم کاهش آب آن، هم استفاده از آن در کشاورزی و هم آلودهشدنش موجب غلظت نمک در آن شده است. از بینرفتن دریاچههایی که این چنین بواسطه فعالیت انسانها تخریب میشوند، ناگهان سوپاپ اطمینان یک منطقه را از آن میگیرد، در نتیجه مرگ و میر انسانها و نابودی گونههای جانوری افزایش مییابد.
· وقوع جنگ آب میان کشورها: بیشتر ما ایرانیها از بزرگترهایمان که شغل اصلیشان کشاورزی بوده است، چیزهایی در مورد منازعه ده بالا و ده پایین بر سر سهم آب شنیدهایم، در مورد آن خواندهایم ویا متأسفانه آن را تجربه کردهایم. اکنون این مسأله را در عرض و طول دهکده جهانی تصور کنید که هر روز استراتژیستها از خطر وقوع «جنگ آب» خبر میدهند. حتی هیلاری کلینتون وزیر خارجه وقت آمریکا در سال ۲۰۱۲ میلادی اعلام کرد:«این تهدیدها واقعی است و دغدغههای جدی در حوزه امنیت ملی ایجاد میکند.»
متأسفانه طبق برآوردها کمبود آب در نقاطی جدیتر خواهد بود که هماکنون نیز دچار منازعات سیاسی هستند. به نظر میرسد هم اکنون یکی از علل عمده تصاحب بلندیهای جولان توسط رژیم صهیونیستی تأمین امنیت آب برای صهونیستها است. منازعه سنگال و موریتانی بر سر رود سنگال و مناقشات سوریه و عراق بر سر فرات در چند دهه اخیر نیز، از اولین نشانههای وقوع جنگ آب در آینده نزدیک است. جالب اینجاست که یکی از معروفترین جنگهای آب بر سر دجله و فرات رخ داده است. ۲۰۲۵ سال پیش از میلاد در همین منطقه (استان ذیقار کنونی در عراق) دو شهر سومری با نامهای اوما و لاگاش با فاصله حدود ۳۰ کلیومتر از یکدیگر قرار داشتند که پس از منازعات متمادی، قراردادی بر سر استفاده از حقآبه این رودخانهها و کشاورزی بر زمینهای حاصلخیز اطراف آن بسته بودند. با تجاوز اوما از این قرارداد، لاگاش به آن شهر حمله کرد و پادشاه آن را شکست داد. در حکاکیهای سنگیِ آن منطقه، تصویر لاشخورهایی در حال پرواز نقش بسته که سر بریدهشده سربازان اوما را به دندان گرفتهاند. آیا دوباره چنین جنگهایی در انتظار مردم جهان است؟
