ســـرنـــوشـــت امــــپــــراتــــوریهــــای بــــــزرگ و ً بر مبنای بود دولتهای بینالنهرین غالبا و نبود آب تعیین مـیشـد. داسـتـان تمدن بینالنهرین در رابطه با منابع آبـش به طور بحثبرانگیزی حـاو ی یک تناقض است: هم دلیل شکلگیری و هم دلیل فرو پاشی ایــن تـمـدن، بـه رابــطــهاش بـا مـنـابـع آب بر میگردد. آب مسئلهای بنیادی بود. نام این منطقه نیز به معنی »میان دو رود« اسـت. ایـن دو رود، دجله و فراتاند. سا کنان بینالنهرین از اهمیت آب باخبر بـودنـد و در مقایسه بــا تـمـدنهـای بـشـری رقـیـب میدانستند چطور به خوبی از آب استفاده کنند. آنها نـبـوغ خـاصـی در زمینه آبـیـاری و ذخـیـره و جابجایی آب داشتند و از فناوریهایی استفاده میکردند که ارو پــای غربی بعد از چندین هــزار سـال توانست بـه آنها دست یابد. اما دانش آبیاری این اقـوام، آنقدر هم که خود باور داشتند کامل نبود. آنها نبوغ خود را صرف هدایتکردن آب از رودخانههای بــــاالدســــت بـــه ســمــت زمـــیـــنهـــای پست مـیکـردنـد. سـا کـنـان بینالنهرین، مفتون هــوش و دسـتـاوردهـای خــود بـودنـد، بـدون پذیرش این نکته که آنها در حقیقت، هیچ کار خاصی جز بهرهگیری از رابطه ساده بین نیرو ی جاذبه و آب نکرده بودند. آنها زحمت فکرکردن به این موضوع را که ً آبی که برای آبیاری استفاده میشود، نهایتا به کجا میرود به خود ندادند. میدانستند گـیـاهـان، آب را از خـا ک جـذب میکنند. بــرای آنها بخش مهم مـاجـرا نیز همین بود و به این دلیل مسئله آب تنها تا جایی که به آبیاری محصوالت مربوط میشد، مورد بررسی قـرار میگرفت. از نگاه این اقـوام، با اینکه غیر ممکن بـود آبـی که بـرای آبیاری استفاده میشد به خودی خود به رودخانهها بــرگــردد. امــا خوشبختانه گـویـا تمامی آب جذب محصوالت میشد و به این ترتیب آبـیـاری بـاعـث زیــر آبرفـتـن زمینهایشان نمیشد. در معادله ساده آنها، آبیاری آب را به زمینهای آنها میآورد و محصوالت، آب را با خود بیرون میبردند. اما تبخیر از سطح خا ک تأثیرات غیر قابل ً منجر مشاهده و تدر یجی داشت که نهایتا بـه سـمـیشـدن خــا ک شــد. ایــن مـوضـوع به نوبه خود نظام اقتصادی آنها را مختل کرد و سرانجام ایـن امـپـراتـوری که زمانی بسیار قدرتمند بــود فـرو پـاشـیـد. دلیلش، دانشی بـود کـه سا کنان بینالنهرین از آن بیخبر بودند. وقتی آب تبخیر میشود، رسوبی از نمکها بر خا ک باقی میگذارد. همچنین نمکهای مـوجـود در خـا ک را از الیههای پائین به باال جذب میکند. این روند باعث مـیشـود کـه بـه آرامــی و طـی نسلها، بـدون آنکه دیـده شـود، میزان نمک سطح خا ک افـزایـش یـابـد. ایـن تمدن بـه سرنوشت یک قورباغه دچــار شـد: ا گـر یـک قورباغه درون ظـرف آب جـوش بیفتد، بـرای نجات خود ً بیرون خواهد پرید، اما ا گر در آب سرد فـورا گـذاشـتـه شــود و دمـــای آب بـه تـدر یـج بـاال برده شود، قورباغه زندهزنده خواهد پخت. سا کنان بینالنهرین نیز به مـرور و بیآنکه بدانند خا ک خود را سمی کردند، تا جایی که این خا ک سمی، غیر قابل استفاده شد. امنیت آب و غذا، که سنگ بنای این تمدن قدرتمند بـــود، از بین رفـــت. صلح و رفـاه جای خود را به قحطی و فقر داد. داد و ستد متوقف شد و جنگ جای آن را گرفت. ا گر شما نتوانید غذا و آب خود را از طریق داد و ستد وارد کنید، مجبور ید آن را از طریق شمشیر به دست آور یـد. تمدن بینالنهرین اواخــر هــزاره دوم پیش از میالد فرو پاشید و قرنها طول کشید تا دوبـاره بازسازی شود. آب اولین قربانی خود را گرفته شود، اما این آخرین قربانیاش نبود. منبع: آب پنهان/ تر